Το νέο Καθεστώς Κινήτρων Άμεσων Ξένων Επενδύσεων (Α.Ξ.Ε.), όπως προβλέπεται στο σχέδιο νόμου του Υπουργείου Ανάπτυξης (που βρίσκεται σε διαβούλευση μέχρι τις 16/9/2026), αποσκοπεί στην προσέλκυση σημαντικών ξένων κεφαλαίων στην Ελλάδα και στην ενίσχυση επενδύσεων σε κλάδους υψηλής προστιθέμενης αξίας.
Το καθεστώς συνδυάζει οικονομικά και διοικητικά κίνητρα, όπως φορολογική απαλλαγή, ταχεία αδειοδότηση και πρόσβαση σε χρηματοδότηση με εγγύηση της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας. Σημειώνεται ότι πρόκειται για σχέδιο νόμου σε διαβούλευση, επομένως οι τελικοί όροι ενδέχεται να διαφοροποιηθούν πριν από την οριστική ψήφιση και εφαρμογή του.
Σκοπός και αντικείμενο
Βασικός στόχος είναι η αύξηση του ενδιαφέροντος ξένων επενδυτών και η αξιοποίηση μη εγχώριων κεφαλαίων για την ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στον ψηφιακό και τεχνολογικό μετασχηματισμό, στην καινοτομία, στην εισαγωγή νέων τεχνολογιών, στη δημιουργία θέσεων εργασίας υψηλής εξειδίκευσης και στην ενίσχυση των επενδύσεων στην ελληνική περιφέρεια.
Το καθεστώς αφορά επενδυτικά σχέδια που χρηματοδοτούνται από μη εγχώρια επενδυτικά κεφάλαια, στους εξής ενδεικτικά στρατηγικούς τομείς:
- Μεταποίηση και βιομηχανική παραγωγή
- Έρευνα, εφαρμοσμένη καινοτομία και τεχνητή νοημοσύνη
- Βιομηχανοποιημένη πρωτογενής παραγωγή
- Βιοτεχνολογία
- Αμυντική βιομηχανία και αεροναυπηγική
- Εφοδιαστική αλυσίδα και αποθήκευση (logistics)
- Υγεία – Κέντρα Αποθεραπείας και Αποκατάστασης
- Κοινωνική Πρόνοια – Κέντρα Παροχής Υπηρεσιών Οίκων Ευγηρίας.
Δικαιούχοι και εξαιρέσεις
Δικαιούχοι μπορούν να είναι φορείς που χρηματοδοτούν, στηρίζουν ή συμμετέχουν σε νέες επιχειρήσεις εγκατεστημένες στην Ελλάδα, καθώς και υφιστάμενες αλλοδαπές επιχειρήσεις που δημιουργούν νέο υποκατάστημα στην Ελλάδα.
- Οι επιχειρήσεις πρέπει να έχουν τη μορφή Α.Ε., Ι.Κ.Ε. ή Ε.Π.Ε.
- Ως νέα επιχείρηση θεωρείται εκείνη που έχει ιδρυθεί έως 12 μήνες πριν από την υποβολή της αίτησης.
- Οι μέτοχοι μπορούν να είναι κάτοικοι εξωτερικού ή νομικά πρόσωπα με έδρα εκτός Ελλάδας.
Δεν μπορούν να ενταχθούν, μεταξύ άλλων:
- προβληματικές επιχειρήσεις,
- επιχειρήσεις για τις οποίες εκκρεμεί ανάκτηση παράνομων κρατικών ενισχύσεων,
- επιχειρήσεις με συγκεκριμένες παραβάσεις εργατικής ή κοινωνικοασφαλιστικής νομοθεσίας,
- επιχειρήσεις που δεν δεσμεύονται να μην προβούν σε μετεγκατάσταση για δύο έτη μετά την ολοκλήρωση της επένδυσης,
- έργα που πραγματοποιούνται για λογαριασμό του Δημοσίου μέσω συμβάσεων έργου, παραχώρησης ή υπηρεσιών.
Είδη ενίσχυσης – Κίνητρα
Το σχέδιο προβλέπει τέσσερις βασικές κατηγορίες κινήτρων:
- Φορολογική απαλλαγή, μέσω απαλλαγής από φόρο εισοδήματος επί των προ φόρων κερδών, μέχρι του εγκεκριμένου ποσού ενίσχυσης.
- Ταχεία αδειοδότηση, με στόχο οι απαιτούμενες άδειες και εγκρίσεις να εκδίδονται εντός δύο μηνών από την κατάθεση πλήρους φακέλου.
- Δάνεια με εγγύηση της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας για ΜμΕ, μέσω του Ταμείου Εγγυοδοσίας DeLFI ή άλλου αντίστοιχου χρηματοδοτικού εργαλείου.
- Διευκόλυνση αδειών διαμονής για επενδυτές και εργαζομένους τρίτων χωρών που συνδέονται με την υλοποίηση και λειτουργία της επένδυσης.
Επιλέξιμες δαπάνες
Μπορούν να ενισχυθούν κυρίως:
- κατασκευή, επέκταση και εκσυγχρονισμός κτιρίων και εγκαταστάσεων,
- αγορά και εγκατάσταση καινούργιων μηχανημάτων και εξοπλισμού,
- χρηματοδοτική μίσθωση (leasing) νέου εξοπλισμού,
- εκσυγχρονισμός μηχανολογικών και ειδικών εγκαταστάσεων,
- υπό προϋποθέσεις, αγορά παγίων κλειστής εγκατάστασης,
- άυλα στοιχεία, όπως δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας, ευρεσιτεχνίες, τεχνογνωσία, λογισμικό, πιστοποιήσεις και συστήματα ποιότητας.
Οι κτιριακές δαπάνες δεν μπορούν γενικά να υπερβαίνουν το 45% των ενισχυόμενων δαπανών, ενώ για logistics το όριο ανεβαίνει στο 70%. Για άυλα στοιχεία το ανώτατο ποσοστό είναι 30% για μεγάλες επιχειρήσεις και 50% για ΜμΕ.
Ύψος επένδυσης, ποσοστά ενισχύσεων και μέγιστα ποσά
Το επιλέξιμο κόστος κάθε επενδυτικού σχεδίου προβλέπεται να κυμαίνεται από 10 εκατ. έως 50 εκατ. ευρώ.
Το συνολικό ποσό ενίσχυσης δεν μπορεί να υπερβαίνει τα 20 εκατ. ευρώ ανά επενδυτικό σχέδιο. Σε επίπεδο φορέα, ισχύει επίσης όριο 20 εκατ. ευρώ για μεμονωμένη επιχείρηση και έως 50 εκατ. ευρώ συνολικά για συνεργαζόμενες ή συνδεδεμένες επιχειρήσεις, σε περίοδο τριών ετών.
Τα ποσοστά περιφερειακής ενίσχυσης καθορίζονται από τον εκάστοτε Χάρτη Περιφερειακών Ενισχύσεων (ΧΠΕ) τα οποία θα καθοριστούν στην επίσημη προκύρηξη του καθεστώτος. Τα βασικά ποσοστά αφορούν μεγάλες επιχειρήσεις και προσαυξάνονται κατά 10 ποσοστιαίες μονάδες για μεσαίες και κατά 20 μονάδες για μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις.
Η μέγιστη ένταση ενίσχυσης εξαρτάται από το μέγεθος της επιχείρησης και την περιοχή υλοποίησης του επενδυτικού σχεδίου.
Πότε προκηρύσσεται
Το Καθεστώς Α.Ξ.Ε. προβλέπεται να προκηρύσσεται μία φορά κάθε έτος, με απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης. Η ετήσια προκήρυξη θα καθορίζει αναλυτικά τον διαθέσιμο προϋπολογισμό, τα ποσοστά και ύψη ενίσχυσης, τις επιλέξιμες δαπάνες, τα κριτήρια αξιολόγησης, τα δικαιολογητικά και τις προθεσμίες υποβολής.
Κρίσιμο για τους υποψήφιους επενδυτές: η αίτηση υπαγωγής πρέπει να υποβάλλεται πριν από την έναρξη των εργασιών της επένδυσης, διαφορετικά δεν πληρούται ο απαιτούμενος χαρακτήρας κινήτρου της κρατικής ενίσχυσης.
Ένταση Ενίσχυσης
Φόρμα Δωρεάν Ελέγχου Επιλεξιμότητας
* Υποχρεωτικά πεδία προς συμπλήρωση
Χαρακτήρας Αρχικής Επένδυσης
Τα επενδυτικά σχέδια που εντάσσονται στο καθεστώς ενίσχυσης πρέπει να έχουν χαρακτήρα αρχικής επένδυσης και να καλύπτουν μία από τις παρακάτω κατηγορίες:
- Δημιουργία νέας εγκατάστασης
- Επέκταση της δυναμικότητας υφιστάμενης εγκατάστασης
- Διαφοροποίηση της παραγωγής σε προϊόντα ή υπηρεσίες που δεν παραγόταν προηγουμένως (υπό προϋποθέσεις)
- Θεμελιώδης αλλαγή στη συνολική παραγωγική διαδικασία υφιστάμενης εγκατάστασης (υπό προϋποθέσεις)
Επιλέξιμες Δαπάνες
- Κατασκευή, επέκταση και εκσυγχρονισμός κτιρίων και διαμόρφωση περιβάλλοντος χώρου
- Αγορά και εγκατάσταση νέου, σύγχρονου μηχανολογικού εξοπλισμού και τεχνικών εγκαταστάσεων
- Μέσα μεταφοράς που λειτουργούν εντός των εγκαταστάσεων της μονάδας
- Χρηματοδοτική μίσθωση νέου εξοπλισμού (υπό προϋποθέσεις)
- Εκσυγχρονισμός ειδικών εγκαταστάσεων και μηχανολογικών υποδομών
- Μεταφορά τεχνολογίας (δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας, άδειες, διπλώματα ευρεσιτεχνίας, τεχνογνωσία)
- Συστήματα διασφάλισης ποιότητας, πιστοποιήσεις, προμήθεια λογισμικού και ERP
- Μισθολογικό κόστος νέων θέσεων εργασίας που δημιουργούνται από την επένδυση (για δύο έτη ανά θέση)
Συχνές ερωτήσεις και απαντήσεις
Όχι, τα επενδυτικά σχέδια που εντάσσονται στο καθεστώς ενίσχυσης πρέπει να έχουν χαρακτήρα αρχικής επένδυσης επομένως δεν είναι επιλέξιμα επενδυτικά σχέδια που για τα οποία έχει ξενικήσει η υλοποίησή τους.
Στο καθεστώς αυτό εφαρμόζεται η συγκριτική αξιολόγηση για προτάσεις επενδυτικών έργων
Αυτή είναι μια ερώτηση που αντιμετωπίζουμε συχνά κατά τη διαδικασία ενημέρωσης. Έχοντας πάνω από 18 έτη εμπειρία ω στην υποβολή αιτήσεων χρηματοδότησης και στη σύνταξη/εκπόνηση business plans και υποστηρίζοντας πάνω από 3000 έργα έως σήμερα, γνωρίζουμε ακριβώς ποια είναι τα βήματα για την σωστή υποβολή μια αίτησης για επιδότηση. Ο ενδιαφερόμενος χρειάζεται να γνωρίζει τουλάχιστον, το είδος της δραστηριότητας, τον προϋπολογισμό της επένδυσης και την περιοχή στην οποία θα υλοποιηθεί. Από εκεί και μετά, οι σύμβουλοι της VK PREMIUM θα τον καθοδηγήσουν στην σωστή τεκμηρίωση και υποβολή της αίτησης η οποία θα έχει τις περισσότερες πιθανότητες για έγκριση.
