Τεχνολογίες STEP: Επιδοτήσεις και χρηματοδοτικά προγράμματα για επιχειρήσεις

Στο παρόν άρθρο θα θέλαμε να ενημερώσουμε για τις νέες δυνατότητες χρηματοδότησης δημιουργούνται για τις ελληνικές επιχειρήσεις που επενδύουν στην ανάπτυξη στρατηγικών τεχνολογιών STEP, στην αμυντική βιομηχανία και σε εφαρμογές διττής χρήσης (dual-use). Τα νέα προγράμματα ΕΣΠΑ και τα επενδυτικά κίνητρα του Αναπτυξιακού Νόμου στηρίζουν την τεχνολογική καινοτομία, την παραγωγική ανάπτυξη και την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση επιταχύνει τις επενδύσεις σε κρίσιμες τεχνολογίες, με στόχο τη μείωση της εξάρτησης από τρίτες χώρες, την ενίσχυση της ευρωπαϊκής βιομηχανίας και την ανάπτυξη της τεχνολογικής και αμυντικής της αυτονομίας.

Στο επίκεντρο αυτής της στρατηγικής βρίσκεται η ευρωπαϊκή πρωτοβουλία STEP (Strategic Technologies for Europe Platform), μέσω της οποίας κινητοποιούνται χρηματοδοτικοί πόροι για την ανάπτυξη και παραγωγή τεχνολογιών στρατηγικής σημασίας.

Από την έναρξη της πρωτοβουλίας, τον Μάρτιο του 2024, έως τις αρχές του 2026, είχαν κατευθυνθεί σχεδόν 24 δισ. ευρώ ευρωπαϊκής χρηματοδότησης σε στρατηγικές τεχνολογίες, μέσω οκτώ ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών προγραμμάτων.

Παράλληλα, η ένταξη των αμυντικών τεχνολογιών στη STEP, τον Δεκέμβριο του 2025, διευρύνει τις δυνατότητες χρηματοδότησης της αμυντικής βιομηχανίας και των τεχνολογιών διττής χρήσης.

Για τις ελληνικές επιχειρήσεις, οι εξελίξεις αυτές δημιουργούν σημαντικές επενδυτικές ευκαιρίες, καθώς μέσω των νέων προγραμμάτων ΕΣΠΑ και του Αναπτυξιακού Νόμου παρέχονται επιδοτήσεις και φορολογικά κίνητρα για την ανάπτυξη προηγμένων τεχνολογιών, την αναβάθμιση των παραγωγικών εγκαταστάσεων και την ενίσχυση της εξωστρέφειας. Για αυτό τον λόγο έχει σημασία ο ο ενδιοαφερόμενος επενδυτής να γνωρ’ιζει τα βασικά στοιχεία του πλαισίου καθώς και τα διαθέσιμα προγράμματα.

Τι είναι οι τεχνολογίες STEP και ποιους τομείς καλύπτουν;

Η πρωτοβουλία STEP (Strategic Technologies for Europe Platform – Πλατφόρμα Στρατηγικών Τεχνολογιών για την Ευρώπη) θεσπίστηκε το 2024, με σκοπό την ενίσχυση της ανάπτυξης και παραγωγής κρίσιμων τεχνολογιών εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Δεν αποτελεί ένα μεμονωμένο πρόγραμμα επιδότησης, αλλά έναν ευρωπαϊκό μηχανισμό που κατευθύνει πόρους από υφιστάμενα χρηματοδοτικά προγράμματα προς επενδύσεις στρατηγικής σημασίας.

Οι τεχνολογίες STEP εντάσσονται σε τέσσερις βασικούς τομείς:

1. Ψηφιακές τεχνολογίες και τεχνολογίες αιχμής (Digital & Deep Tech)

Περιλαμβάνουν τεχνολογίες που υποστηρίζουν τον ψηφιακό μετασχηματισμό, την ανάπτυξη προηγμένων προϊόντων και την αυτοματοποίηση της παραγωγής.

Ενδεικτικές δραστηριότητες:

• Τεχνητή νοημοσύνη (AI) και μηχανική μάθηση (Machine Learning).
• Κυβερνοασφάλεια και προστασία κρίσιμων υποδομών.
• Σχεδιασμός και παραγωγή ημιαγωγών και μικροηλεκτρονικών συστημάτων.
• Ρομποτική, βιομηχανικοί αυτοματισμοί και προηγμένα συστήματα παραγωγής.
• Κβαντικές τεχνολογίες και υπολογιστικά συστήματα υψηλών επιδόσεων.
• Τεχνολογίες υπολογιστικού νέφους (Cloud Computing) και επεξεργασίας μεγάλων δεδομένων.

2. Καθαρές τεχνολογίες και τεχνολογίες αποδοτικής χρήσης πόρων (Clean Tech)

Αφορούν την ανάπτυξη προηγμένων τεχνολογιών που υποστηρίζουν την ενεργειακή μετάβαση, την αποδοτικότερη αξιοποίηση των πόρων και τη μείωση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων.

Ενδεικτικές δραστηριότητες:

• Τεχνολογίες ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.
• Ανάπτυξη και παραγωγή συστημάτων αποθήκευσης ενέργειας και μπαταριών.
• Τεχνολογίες υδρογόνου και κυψελών καυσίμου.
• Προηγμένα συστήματα ενεργειακής διαχείρισης.
• Τεχνολογίες δέσμευσης και αξιοποίησης διοξειδίου του άνθρακα.
• Τεχνολογίες κυκλικής οικονομίας και ανάκτησης κρίσιμων πρώτων υλών.

3. Βιοτεχνολογίες (Biotechnologies)

Περιλαμβάνουν τεχνολογίες που αξιοποιούνται στη φαρμακευτική βιομηχανία, στην υγεία και στην ανάπτυξη καινοτόμων βιολογικών προϊόντων.

Ενδεικτικές δραστηριότητες:

• Φαρμακευτική έρευνα και παραγωγή.
• Ανάπτυξη βιολογικών φαρμάκων.
• Βιοπληροφορική και προηγμένες βιοτεχνολογικές εφαρμογές.
• Ανάπτυξη και παραγωγή κρίσιμων φαρμάκων και των συστατικών τους.

4. Αμυντικές τεχνολογίες (Defence Technologies)

Η επέκταση της πρωτοβουλίας STEP στον τομέα της άμυνας ενισχύει τις δυνατότητες χρηματοδότησης για την ανάπτυξη προηγμένων αμυντικών προϊόντων, εξοπλισμού και κρίσιμων τεχνολογικών συστημάτων.

Ενδεικτικές δραστηριότητες:

• Μη επανδρωμένα αεροπορικά συστήματα (UAV/drones).
• Συστήματα κυβερνοάμυνας και ασφαλών επικοινωνιών.
• Προηγμένοι αισθητήρες, ραντάρ και ηλεκτρονικά συστήματα.
• Αυτόνομα συστήματα και εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης.
• Αμυντικές διαστημικές και δορυφορικές τεχνολογίες.
• Προηγμένα υλικά και κρίσιμα υποσυστήματα αμυντικού εξοπλισμού.

Η ένταξη μιας δραστηριότητας στους παραπάνω τομείς δεν συνεπάγεται αυτομάτως την επιλεξιμότητά της για χρηματοδότηση. Κάθε επενδυτικό σχέδιο πρέπει να πληροί τα ειδικά τεχνολογικά, οικονομικά και διοικητικά κριτήρια του αντίστοιχου προγράμματος.

Τεχνολογίες διττής χρήσης (Dual-Use): Νέες επενδυτικές ευκαιρίες

Ιδιαίτερη σημασία για την ευρωπαϊκή βιομηχανία αποκτούν οι τεχνολογίες διττής χρήσης (dual-use), οι οποίες μπορούν να αξιοποιηθούν τόσο σε πολιτικές όσο και σε αμυντικές εφαρμογές.

Χαρακτηριστικά παραδείγματα αποτελούν:

• Τα drones που χρησιμοποιούνται στη γεωργία, στις επιθεωρήσεις υποδομών και σε αποστολές επιτήρησης.
• Τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης για βιομηχανικές, επιχειρηματικές και αμυντικές εφαρμογές.
• Οι τεχνολογίες κυβερνοασφάλειας για την προστασία επιχειρήσεων και κρίσιμων δικτύων.
• Οι δορυφορικές επικοινωνίες και τα συστήματα γεωεντοπισμού.
• Τα προηγμένα σύνθετα υλικά που αξιοποιούνται στην αεροναυπηγική, στις μεταφορές και στον αμυντικό εξοπλισμό.

Οι τεχνολογίες dual-use δημιουργούν ευκαιρίες και για επιχειρήσεις που δεν δραστηριοποιούνται ήδη στην αμυντική βιομηχανία, αλλά διαθέτουν την τεχνογνωσία και τις παραγωγικές δυνατότητες για την ανάπτυξη προϊόντων με εφαρμογές και στους δύο τομείς.

Επιδοτήσεις για την ανάπτυξη τεχνολογιών STEP: Οδηγός για τα νέα χρηματοδοτικά προγράμματα

Στην Ελλάδα, τα νέα προγράμματα ΕΣΠΑ και τα επενδυτικά κίνητρα του Αναπτυξιακού Νόμου δημιουργούν ένα πλαίσιο χρηματοδότησης για επιχειρήσεις που επενδύουν στις στρατηγικές τεχνολογίες STEP, στην αμυντική βιομηχανία και στις τεχνολογίες διττής χρήσης. Λαμβάνοντας υπόψη τη σημασία της έγκαιρης και αναλυτικής ενημέρωσης ετοιμάσαμε τον οδηγό για τα αντίστοιχα προγράμματα χρηματοδότησης.

Οι ενισχύσεις απευθύνονται σε διαφορετικές κατηγορίες επιχειρήσεων και καλύπτουν επενδύσεις διαφορετικού ύψους, από μικρότερα επιχειρηματικά σχέδια έως μεγάλα βιομηχανικά έργα.

Συγκεντρωτικός πίνακας προγραμμάτων STEP και Defence

Τα παραπάνω ποσοστά και όρια υπόκεινται στους ειδικούς όρους κάθε προγράμματος. Τα τρία προγράμματα ΕΣΠΑ βρίσκονται στο στάδιο της προδημοσίευσης, ενώ στο ειδικό καθεστώς του Αναπτυξιακού Νόμου έχει ξεκινήσει η υποβολή αιτήσεων.

1. Αναπτυξιακός Νόμος: Ενίσχυση επενδύσεων διπλής χρήσης στην άμυνα, στα οχήματα και στα αεροσκάφη

Το ειδικό καθεστώς του Αναπτυξιακού Νόμου προβλέπει συνολικά 150 εκατ. ευρώ επενδυτικών κινήτρων για την ενίσχυση επιχειρήσεων που υλοποιούν επενδυτικά σχέδια διπλής χρήσης στους στρατηγικούς τομείς της άμυνας και της κατασκευής οχημάτων και αεροσκαφών.

Η μέγιστη ένταση ενίσχυσης μπορεί να φτάσει έως το 75%, ανάλογα με το μέγεθος της επιχείρησης και την περιοχή υλοποίησης.

Το ελάχιστο επιλέξιμο κόστος του επενδυτικού σχεδίου ανέρχεται σε 3 εκατ. ευρώ, ενώ το ανώτατο ποσό ενίσχυσης ανά επιχείρηση και ανά έργο μπορεί να φτάσει τα 20 εκατ. ευρώ, υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις.

Οι μορφές ενίσχυσης περιλαμβάνουν τη φορολογική υπερέκπτωση επιλέξιμων δαπανών και την ταχεία αδειοδότηση.

Στις επιλέξιμες δραστηριότητες περιλαμβάνονται συγκεκριμένες κατηγορίες κατασκευής αμυντικού εξοπλισμού, μηχανοκίνητων οχημάτων, εξαρτημάτων, αεροσκαφών και συναφών συστημάτων.

Η υποβολή αιτήσεων για τον πρώτο κύκλο έχει ξεκινήσει στις 31 Αυγούστου 2026 και ολοκληρώνεται στις 30 Νοεμβρίου 2026.

2. ΕΣΠΑ: Επιδότηση μικρομεσαίων επιχειρήσεων για επενδύσεις STEP και Defence

Η νέα δράση ΕΣΠΑ προβλέπει τη χρηματοδότηση υφιστάμενων, νέων και υπό σύσταση μικρομεσαίων επιχειρήσεων που υλοποιούν επενδύσεις σε στρατηγικές τεχνολογίες STEP και σε τεχνολογίες άμυνας και ασφάλειας.

Για τις υφιστάμενες επιχειρήσεις, η επιδότηση ανέρχεται στο 50%, για επενδυτικά σχέδια από 50.000 έως 400.000 ευρώ.

Για τις νέες και υπό σύσταση επιχειρήσεις, η επιδότηση ανέρχεται στο 67%, για επενδυτικά σχέδια από 50.000 έως 300.000 ευρώ.

Η δράση μπορεί να αξιοποιηθεί από επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην ανάπτυξη προηγμένων ψηφιακών τεχνολογιών, τεχνολογικών προϊόντων, καθαρών τεχνολογιών, βιοτεχνολογιών και εφαρμογών άμυνας και ασφάλειας, εφόσον πληρούν τις προϋποθέσεις επιλεξιμότητας.

Δείτε αναλυτικά το πρόγραμμα επιδότησης μικρομεσαίων επιχειρήσεων STEP και Defence

3. ΕΣΠΑ: Επιδότηση μεσαίων και μεγάλων επιχειρήσεων για επενδύσεις STEP και Defence

Η δεύτερη δράση ΕΣΠΑ αφορά υφιστάμενες μεσαίες και μεγάλες επιχειρήσεις που σχεδιάζουν μεγαλύτερης κλίμακας επενδύσεις σε στρατηγικές τεχνολογίες και στην άμυνα.

Ο επιχορηγούμενος προϋπολογισμός των επενδυτικών σχεδίων κυμαίνεται από 2 έως 6 εκατ. ευρώ, με ανώτατο ποσό επιχορήγησης τα 3 εκατ. ευρώ.

Για επενδύσεις στον τομέα STEP, η επιδότηση ανέρχεται στο 60% για τις μεσαίες επιχειρήσεις και στο 50% για τις μεγάλες.

Για επενδύσεις στον τομέα Defence, η επιδότηση διαμορφώνεται στο 50% για τις μεσαίες επιχειρήσεις και στο 40% για τις μεγάλες.

Η δράση αφορά αρχικές επενδύσεις που δημιουργούν νέα οικονομική δραστηριότητα σε συγκεκριμένη περιοχή, εκτός της Περιφέρειας Αττικής, σύμφωνα με τους προβλεπόμενους όρους.

Δείτε αναλυτικά το πρόγραμμα επιδότησης μεσαίων και μεγάλων επιχειρήσεων STEP και Defence

4. ΕΣΠΑ: Επιδότηση για την κατάρτιση εργαζομένων σε τεχνολογίες STEP και Defence

Η ανάπτυξη στρατηγικών τεχνολογιών απαιτεί εξειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό. Για τον σκοπό αυτό, έχει προδημοσιευθεί δράση ΕΣΠΑ συνολικού προϋπολογισμού 20 εκατ. ευρώ, η οποία στηρίζει την ενδοεπιχειρησιακή κατάρτιση εργαζομένων σε αντικείμενα STEP, άμυνας και ασφάλειας.

Η δράση παρέχει επιδότηση 33%, για επιχειρησιακά σχέδια κατάρτισης προϋπολογισμού από 150.000 έως 1,2 εκατ. ευρώ.

Απευθύνεται σε επιχειρήσεις που απασχολούν τουλάχιστον 100 εργαζομένους, διαθέτουν επιλέξιμο ΚΑΔ και δραστηριοποιούνται ή τεκμηριώνουν σαφή επιχειρησιακό και στρατηγικό προσανατολισμό σε αντικείμενα STEP ή Defence.

Δείτε αναλυτικά το πρόγραμμα επιδότησης κατάρτισης εργαζομένων σε τεχνολογίες STEP

Ποιες επιχειρήσεις μπορούν να αξιοποιήσουν τις επιδοτήσεις STEP;

Οι επιδοτήσεις για την ανάπτυξη τεχνολογιών STEP απευθύνονται σε επιχειρήσεις διαφορετικών μεγεθών, ανάλογα με τις προϋποθέσεις του εκάστοτε προγράμματος.

Επενδυτικές ευκαιρίες μπορούν να προκύψουν, μεταξύ άλλων, για:

• Επιχειρήσεις πληροφορικής και τεχνολογίας, που αναπτύσσουν προϊόντα τεχνητής νοημοσύνης, κυβερνοασφάλειας και προηγμένα ψηφιακά συστήματα.
• Μεταποιητικές και βιομηχανικές επιχειρήσεις, που επενδύουν στην ανάπτυξη ή παραγωγή κρίσιμων τεχνολογιών, εξαρτημάτων και προηγμένων υλικών.
• Επιχειρήσεις αμυντικής βιομηχανίας, που σχεδιάζουν και παράγουν αμυντικά συστήματα, εξοπλισμό και υποσυστήματα.
• Επιχειρήσεις αεροδιαστημικής και ηλεκτρονικών συστημάτων, που αναπτύσσουν μη επανδρωμένα συστήματα, αισθητήρες, ηλεκτρονικά και δορυφορικές τεχνολογίες.
• Επιχειρήσεις ενέργειας και καθαρών τεχνολογιών, που δραστηριοποιούνται στην ανάπτυξη προηγμένων ενεργειακών λύσεων.
• Επιχειρήσεις βιοτεχνολογίας και φαρμακευτικής βιομηχανίας, που επενδύουν στην έρευνα, ανάπτυξη και παραγωγή κρίσιμων προϊόντων.

Η επιλεξιμότητα εξετάζεται με βάση τη δραστηριότητα και τον ΚΑΔ της επιχείρησης, το μέγεθός της, τη φύση της επένδυσης, την περιοχή υλοποίησης και τους ειδικούς όρους του προγράμματος.

Βασικές προϋποθέσεις για τη χρηματοδότηση μιας επένδυσης STEP

Οι προϋποθέσεις διαφοροποιούνται ανά πρόγραμμα. Εξετάζονται, μεταξύ άλλων, το μέγεθος της επιχείρησης, ο επιλέξιμος ΚΑΔ, ο προϋπολογισμός, η περιοχή υλοποίησης, τα χαρακτηριστικά της τεχνολογίας και η οικονομική δυνατότητα υλοποίησης του επενδυτικού σχεδίου.

Πώς μπορεί η VK PREMIUM να υποστηρίξει την επένδυσή σας;

Η αξιοποίηση των χρηματοδοτικών προγραμμάτων STEP απαιτεί κατάλληλο σχεδιασμό και έγκαιρη προετοιμασία, ώστε το επενδυτικό σχέδιο να ανταποκρίνεται στις τεχνολογικές και οικονομικές απαιτήσεις της αντίστοιχης δράσης.

Η VK PREMIUM Σύμβουλοι Ανάπτυξης Επιχειρήσεων, με εμπειρία από το 2007 στη χρηματοδότηση και υλοποίηση επενδύσεων και περισσότερες από 3.500 συνεργασίες με επιχειρήσεις, παρέχει ολοκληρωμένες συμβουλευτικές υπηρεσίες για την αξιοποίηση των επιδοτήσεων STEP, των προγραμμάτων ΕΣΠΑ και του Αναπτυξιακού Νόμου.

Ειδικότερα:

• Αξιολογούμε την επιλεξιμότητα της επιχείρησης και του επενδυτικού σχεδίου.
• Εντοπίζουμε τα καταλληλότερα χρηματοδοτικά προγράμματα και επενδυτικά κίνητρα.
• Υποστηρίζουμε τον σχεδιασμό και τη διαμόρφωση του επενδυτικού σχεδίου.
• Αναλαμβάνουμε την προετοιμασία και την υποβολή του φακέλου χρηματοδότησης.
• Υποστηρίζουμε την υλοποίηση του έργου και τις διαδικασίες πιστοποίησης και εκταμίευσης της ενίσχυσης.

Ενδιαφέρεστε για επιδότηση επενδύσεων σε τεχνολογίες STEP;

Ξεκινήστε με έναν δωρεάν έλεγχο επιλεξιμότητας.

Οι σύμβουλοι της VK PREMIUM θα εξετάσουν τα βασικά χαρακτηριστικά της επιχείρησής σας και του επενδυτικού σας σχεδίου, ώστε να εντοπιστούν οι διαθέσιμες χρηματοδοτικές δυνατότητες και οι προϋποθέσεις αξιοποίησής τους.

Συχνές ερωτήσεις και απαντήσεις